Thursday, May 31, 2018

Wilamowski, śląski, kaszubski

Rzeczpospolita ciekawie i przyjaźnie o tym, że Polska nie jest językowym monolitem.
Z dobrymi życzeniami dla Wilamowic.

http://www.rp.pl/Widziane-z-regionu/305309956-Jezyki-nieobce.html

Wednesday, May 30, 2018

Fusbal, Ruch, postmodernizm

Nie jest to dobry czas dla Ruchu Chorzów. Drużyna ma kłopoty; napisał o tym. m.in. Dziennik Zachodni. Nie śledzę rozgrywek ligowych i nie jestem zagorzałym kibicem żadnego klubu. Czyli może nie powinienem się wypowiadać, skoro się nie znam. Nie będzie więc o piłce, ale o kwestiach językowych.
Okazuje się, że Ruch, jego kibice, pozycja klubu, treści wywieszanych transparentów itd. to obiekty badań socjologów. Poważnie. Poważnych. To zaskakujące dla laika, wiem. Proszę, w publikacji
The Palgrave International Handbook of Football and Politics 

Sunday, May 27, 2018

Friday, May 25, 2018

Rybnik. Dyktando Śląskie

Pisanie dyktand to sport, a może nawet tortura. Pisanie dyktanda z języka, który nie jest uznawany, to jednak coś innego — promocja, deklaracja, demonstracja, że to sprawa ważna osobiście i zbiorowo.
No toż jedźmy.



Prezidynt Rybnika bydzie pisoł we diktandzie godki ślōnskij we Rybniku.

Pierwszy raz w dziejach pisania dyktanda w języku śląskim, udział weźmie
tyle znakomitości z życia politycznego Górnego Śląska.
Pisać będzie prezydent miasta Rybnika, założyciele Śląskiej Partii
Regionalnej dr Ilona Kanclerz, Piotr Snaczke, a tekst dyktanda czytać będzie Marszałek
sejmiku śląskiego Henryk Mercik.
ORGANIZATOREM JEST DEMOKRATYCZNA UNIA REGIONALISTÓW ŚLĄSKICH
Nagrody ufundowali: - Europoseł Marek Plura, firmy Lubar, Mersplast
i Tygiel Rozmaitości.

W trakcie sprawdzania prac, wystąpi młodzież ZSP nr 2 z Rudy Śląskiej z śląską
jednoaktówką. Wystąpią również: - Zespół KGW "Popielów - Radziejów" z wybraną częścią jednoaktówki Fojermana i pieśniczkami po śląsku. Zespół "Ligocianki" z KGW w Ligocie z
pieśniczkami i wierszami po Śląsku.

Thursday, May 24, 2018

Rada Dialektu Kurpiowskiego

Kurpie mieszkają na Kurpiach.
Kraina Kurpiów nie przedstawiała jako taka zaokrąglonej przestrzeni, bo względnie do konturów puszcz położonych aż w czterech ziemiach: Łomżyńskiej, Ciechanowskiej, Rożańskiej i Nurskiej, ciągnęła się szerszym, węższym lub przerywanym pasem z północy od granicy pruskiej na południe do rzeki Bugu, od Myszyńca do Wyszkowa i Broku. 

Kurpie i Kurpianki mówią po kurpiowsku. Od kilkunastu lat w większym zakresie też po kurpiowsku piszą, co jest zasługą znakomitego fonologa Jerzego Rubacha. Jako anglista był w stanie opisać kurpiowski system fonemiczny w taki sposób, że przyjęty został przez mieszkańców. Istnieje kurpiowski elementarz, słownik, powstały też podręczniki.

Język kurpiowski powstaje — rzeknie ktoś — osobny, nowy język słowiański. Życie Kurpiów różniło się od reszty Mazowsza, od dawna zauważano ich poczucie tożsamości „puszczańskiej”.
Autor listu do Gazety Codziennej (Warsz. 1859 r. n. 56) mówi o Kurpiach i o Myszyńcu, najważniejszem po Ostrołęce mieście puszczańskiem: „Kurp chociaż z krwi i ziemi jest Pola­kiem, nazywa siebie jednak puszczakiem, to jest synem i panem puszcz; a mieszkańców (polnych) powiatu Pułtuskiego zowie polakami.
Nie owocuje ono jednak napięciami tożsamościowymi i emocjami (tak mi się wydaje). Swój językowy status określają oni jako dialekt literacki. W ślad za tym, i to jest nowość dzisiejszego wpisu, powołano Radę Dialektu Kurpiowskiego.
V Konferencję „Kultura językowa Kurpiów” zorganizował Związek Kurpiów oraz Muzeum Kultury Kurpiowskiej. W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele władz samorządu miasta, powiatu i województwa, działacze i twórcy ludowi oraz osoby związane z kulturoznawstwem i Kurpiami.
Na wstępie konferencji głos zabrała Maria Samsel, dyrektor MKK, która podkreśliła wagę dialektu w kontekście utrzymania tradycji oraz tożsamości kulturowej regionu kurpiowskiego. Następnie Mirosław Grzyb, prezes Związku Kurpiów przedstawił skład powołanej właśnie Rady Dialektu Kurpiowskiego, w skład której weszli reprezentanci gmin z terenu powiatu ostrołęckiego, którzy wykazali się dotychczas zaangażowaniem w krzewienie kultury Kurpiów. Na czele Rady, jako honorowy przewodniczący stanął prof. Jerzy Rubach. (eostroleka.pl)
Inicjatywie takiej można przyklasnąć, podziwiać samoorganizację i determinację działaczy, by podjąć ocalenie i utrwalenie mowy przodków przez jej kodyfikację i wprowadzenie do praktyki edukacyjnej. Adaptowane / transkrybowane / tłumaczone na (nowo)kurpiowski dialekt literacki są także teksty dawniejsze, utrwalone w tradycji, dzięki czemu można mówić o ciągłości tradycji mimo rewolucyjnej zmiany językowej, roli języka, sposobu jego przekazywania i funkcjonowania.

Źródło: www.zwiazekkurpiow.pl

Czy jest w tym wszystkim jakaś relacja do górnośląskich działań na rzecz promocji języka? Oczywiście. Kurpie mimo różnic, także dotyczących systemu języka, działają w miarę zgodnie i kroczą naprzód.

Wednesday, May 23, 2018

Gwara kaszubska

Dopiero co pochwaliłem Radio ESKA za sympatyczny quiz o gwarze rzeszowskiej, mimo że nie całkiem precyzyjnie ujęto, o co chodzi.
Jednak pod tym quizem znalazłem zaproszenie do takiego, który mnie szczerze zadziwił:
Myślałem, że przez kilkanaście ostatnich lat do wszystkich dotarło, że Kaszubi stworzyli ponadgwarowy system, kaszubszczyznę literacką, która ma status prawny języka regionalnego.
Tym bardziej trudno bronić pojęcia „gwara kaszubska”, gdy elementem graficznym jest Ojcze nasz w znormalizowanym języku kaszubskim z Jerozolimy.
Na wstępie piszą, że gwara kaszubska bywa uważana za odrębny język lub dialekt języka polskiego. No cóż — link dla chcących doświadczyć zetknięcia z niefrasobliwością wobec tego, co Kaszubom i Kaszubkom drogie.