Було багато питань про Сілезію та сілезьку мову, якої Варфоломій хоче навчити усіх бажаючих. Виявляється, сілезький прапор має жовто-блакитні кольори, тобто, ті ж, що й український, лише в іншому порядку. Були часи, коли українські й сілезькі землі мали одних і тих же правителів. Та й узагалі, між нами багато спільного. Сілезьку мову офіційно вважають діалектом польської, але близько 300 тис. носіїв з цим не погоджуються та переконані в її унікальності. Якщо в Кременчуці знайдуться охочі шукати спільне і відмінності в польській та сілезькій мовах, у них буде така нагода і можливість. (http://www.prostir.org.ua/?p=1862)Literackie zainteresowania i przekładowe dokonania B. Wanota znaleźć można na stronie:
Jeszcze dwa lata temu starosta Festiwalu Kultury Łemkowskiej - Łemkowskiej Watry miał polskie imię Piotr Czuchta, a prezes Zjednoczenia Łemków nazywał się Stefan Hładyk. Od mniej więcej roku Piotr jest Petrem, a Stefan Sztefanem. To wynik starań Łemków o przyspieszenie realizacji ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym. Łemkowie chcieli też przywrócenia nazw miejscowości w ich języku. Właśnie rozmowy o tej sprawie były głównym tematem tegorocznej Watry, która dopiero co zakończyła się w Zdyni.
- Będziemy konsekwetnie zabiegać o wprowadzenie dwujęzycznych nazw wsi łemkowskich - zapowiedział Sztefan Hładyk.
Po 25 latach obecności na tym terenie, Łemkowska Watra wrosła w zdyniańską ziemię, jako jedna z najważniejszych tam imprez kulturalnych.
- Jest to święto niezmiernie ważne dla wszystkich ceniących tradycję i pamięć - mówi Dymitr Rydzanicz, łemkowski wójt Uścia Gorlickiego.
Pamięć to przede wszystkim wspomnienia tragicznych losów Łemków z czasów ich deportacji na tzw. Ziemie Odzyskane w 1947 r. w ramach akcji "Wisła". Pod krzyżem i obeliskiem upamiętniającym to wydarzenie, ksiądz prawosławny z Gładyszowa Arkadiusz Barańczuk i ks. proboszcz greckokatolicki z Wysowej Dariusz Gliniewicz w asyście hierarchów obu Kościołów odmówili panachydę - modlitwę żałobną. Modląc się wraz z wiernymi o wieczny spokój tych, którzy musieli opuścić swoją łemkowską ojczyznę.
Sztefan Hładyk, co mu się w minionych latach nie zdarzało, podkreślił pomoc władz samorządowych i państwowych w odnawianiu zaniedbanych cmentarzy i cerkwi. Mówił też o wprowadzaniu do szkół nauki języka ukraińskiego z dialektem łemkowskim.
- Watra odbywa się w Europejskim Roku Dialogu Międzynarodowego - podkreślał Hładyk. - Starajmy się wspólnie z Polakami wspierać regionalizm kulturowo-krajobrazowy.
Ale Watra, oprócz historycznych wspomnień, to także festiwal radości i wspólnego świętowania młodych Łemków i Polaków, którzy bardzo licznie zjechali na trzy dni do "Republiki Łemkowskiej" w Zdyni. Republika liczy sobie raptem 10,5 hektara - ale wszyscy zdołali się tam pomieścić.
"
