Tuesday, May 10, 2016

Fragment Ewangelii Łukasza po śląsku

Na czeskiej stronie poświęconej językowi śląskiemu, nienowej, znalazłem fragment Ewangelii wg św. Łukasza:
evangelia LK 15,3-15,6 3 Povjedzjou im taki přirovnani: 4 „jesi kdo z nas mo 100 ověc a jednum z nich straci, něcho tych dzěvjyndzěsjunt dzěvjync na pruznym mějscu a idzjě za tum kjero se straciua do kjel jum něnundzje?, 5 jak jum nundzje vezně jum z radoscjum na ramjyna, 6 jak przidzje do dumu zavouo znumych i sumsjaduv a povjy im: cěšcje se sy mnum bo žech našeu ovce, kjero se mi straciua.“

evangelia LK 15,3-15,6 (polská abeceda) 3 Povjedzjou im taki przirovnani: 4 „jesi kdo z nas mo 100 ovjec a jednum z nich straci, niecho tych dzievjyndziesjunt dzievjynć na pruznym miejscu a idzie za tum kjero se straciua do kjel jum nienundzie?, 5 jak jum nundzie veźnie jum z radościum na ramjyna, 6 jak przidzje do dumu zavouo znumych i sumsiaduv a povjy im: cieszcie se sy mnum bo žech naszeu ovce, kjero se mi straciua.“ [Jazyky Evropy: Slezština [online] Hospodářská a kulturní studia (Provozně ekonomická fakulta ČZU), 2008. Dostupné z: http://www.hks.re/wiki/slezstina]
Wygląda na to, że piszący tę śląską wersję nie mieli dobrej znajomości polskiej ortografii, której jakoby użyli. Zbyt wiele jest tu oczywistych błędów.

Wersja śląszczyzny wygląda na pochodzącą z Księstwa Cieszyńskiego, a ściślej tej jego części, która znajduje się w granicach Republiki Czeskiej.


Thursday, April 28, 2016

Każdy język kiedyś się rodził lub odradzał

W XIX wieku język czeski się nie rodził, lecz odradzał. Jan Nepomuk Konečný wydał w Wiedniu w roku 1845 słownik czesko-niemiecki. Bardzo interesujące dzieło, którego ortografia przedstawiana jest jako nowa. W czasie takiego procesu tworzy się i zmienia terminologia. Orthographia to na stronie tytułowej dobropísemnost, ale na stronie 65 niemieckiej Rechtschreibung towarzyszy dobropísebnost przez b (literówka czy wariant?). Teraz po czesku pisze się i mówi pravopis. Dziękuję ci, Google, za digitalizację książek.

Tuesday, July 7, 2015

Ola Godula: Wiycie ô tym?

n-ta śląska wersja Pater noster. Ale za to podobno z lat 70. XX wieku.

________________________________________________________



Ola Godula: Wiycie ô tym?: Profesor Aleksander Makiejew, pracownik Politechniki w Doniecku, a absolwent Politechniki Śląskiej w Gliwicach, jest autorem modlitwy &q...

Saturday, June 20, 2015

Historia najlepszym sądem?

Die Weltgeschichte ist das Weltgericht

 
Tak uważał autor wspomnień Pierwszy sejm słowiański we Lwowie 1865–1866, naoczny świadek, przez Śląską Bibliotekę Cyfrową rozpoznany jako Aleksander Borkowski.
Rozważał on, tak — rozważał! — kwestię istnienia narodu ukraińskiego „rusińskiego”. Był mu przeciwny, a zdanie swe przedstawiał, jakby było racjonalne i uzasadnione naukowo, bo przez analogię na przykład do Francji, gdzie nie dają sobie wmówić „w Prowensalów, Bretonów, Normandów, Akwitanów, Franków i t. d. że są osobnymi narodami”.
Przywołuje wspomnienie roku 1811, kiedy do sejmu Księstwa Warszawskiego włączono greckokatolickiego (unickiego) biskupa chełmskiego Ferdynanda Ciechanowskiego:

Ciechanowski, używając mowy ojczystej do króla który jej nie rozumiał, wiedział że obrządki nie stanowią narodowości; że Mazury Kaszuby Rusini i Bojki są jednym narodem a mowa polska wspólną ich mową, narodową. (s. 58, przypis)
Możemy spojrzeć na tę kwestię po dwóch wiekach od czasów Księstwa i półtora stulecia po nadaniu Galicji i Lodomerii autonomii. Niemało atramentu, a co gorsza, krwi przelano pod sztandarem słuszności własnego stanowiska narodowego.
Jak historia osądzi to przekonanie, że Mazury (termin wówczas bardzo wieloznaczny), Kaszuby, Rusini i Bojki są jednym narodem?

Saturday, June 7, 2014

Myśli spod chustki: Krótki kurs dyplomatyki

Myśli spod chustki: Krótki kurs dyplomatyki: Dzisiaj w zakonie dominikańskim obchodzimy wspomnienie św. Piotra Męczennika (św. Piotra z Werony), pierwszego kanonizowanego dominikanina. ...

Sunday, September 15, 2013

Zmienne granice, także poczucia tożsmaości i przynależności

Odmienne dzieje, na przykład Śląska/Księstwa Cieszyńskiego, sprawiły, że dziś mówienie o nim jako części Górnego Śląska jest na granicy niestosowności, a także wydaje się nieadekwatne do obiektywnie rozpatrywanej rzeczywistości. Tymczasem nieco dawniej, przed wojną śląską, kiedy Śląsk podzielono między Prusy a Austrię, był to fakt podręcznikowy: Vollständige Geographie: Von Böhmen, Oesterreich, Bayern, Francken, Schwaben, Ober-Rhein, Nieder-Rhein, Westphalen, Nieder-Sachsen und Ober-Sachsen, Tom 3 (e-Book Google)(1736 r.)