Linguae in statu nascendi (Silesiaca et al.)

Biblioteka warszawska

i wi Czesi nam ani my Czechom w przyszłorocznym obchodzie przeazka dzać niepotrzebujem Na wiosnę przy złeąo roku zamierza także nasze Towarzystwo Przyjaciół Nauk urządzić wystawę starożytności polskich i sła wiańskich która oprócz ziomków może zwabić do nas Czechów i innych pobratymców X Malinowski ze swej strony zamyśla zwotać na ten czas do Poznania kongres lingwistów slawiańskieb ażeby na podstawie jego gramatyki porównawczej u Żupańskiego od pół roku już do draka złożonej ułożyć jeden dla wszystkich Slawian wspólny alfabet i grafikę pisanie gramatyk porównawczych nader ułatwiającą a nawet dla ludów nie mających ustalonej pisowni jakieaii są Łużyczanie Słowacy Rusiny Bułgarzy Kroaei Kraińcy Dalmatyńoy e

Musologie, systematische Übersicht des Entwickelungs-ganges der Sprachen, Schriften [&c.]. Author: Carl Friedrich Merleker

Musologie, systematische Übersicht des Entwickelungs-ganges der Sprachen, Schriften [&c.]. Author: Carl Friedrich Merleker: "

Wortaccent Vermischung mit deutschen Wörtern schon seit dem 14 Jahrh Büchersprache seit dem 16 Jahrb Zutritt französischer Wörter im 18 Jahrh Dialekte sind der grosspolnische in Posen der masurische in Masovien der kleinpolnische und wohlklingendste in Galizien der lithauische von Mickiewicz auch als Schriftsprache benutzt der durch Germanismen entstellte preussische und schlesische

Chronik der Stadt Beuthen in Ober-schlesien Author: F. Gramer

Chronik der Stadt Beuthen in Ober-schlesien Author: F. Gramer: "

Sprache Die eigentliche Stammbevölkerung Beuthens unter den polnischen Königen ist unstreitig slavischen Ursprungs gewesen die ihre polnische Muttersprache nach Krakauer Mundart bis heutiges Tages beibehalten aber mit vielen deutschen Wörtern mit polnischer Endung vermischt hat Unter den ersten schleichen Herzögen fanden sich jedoch schon zahlreiche deutsche Kolonisten namentlich Bergleute hier ein welche eine eigne Genossenschaft bildeten und bei der Thei lung der Oelsnischen oder deutschen Partei sich anschlossen Der

"
Beuthen
Bytom
Śląsk
język polski
gwara śląska

Neuestes Conversations-lexicon; oder, allgemeine deutsche Real-encyclopaedie fuer gebildete Staende pod redakcją [Anonymus AC02912804]

Neuestes Conversations-lexicon; oder, allgemeine deutsche Real-encyclopaedie fuer gebildete Staende pod redakcją [Anonymus AC02912804]: "

"

Wasser-Polnisch
Wasserpolnisch
Ostpreussen

Jeden ze starszych słowniczków góralskich

Biblioteka warszawska: "

tuszczenient imienia ojea i dziada np Frankowego Wojtka Jo zef Te spostrzezenia dozwalalyby mniemac ze okolica ta Ru sinami byla zamieszkala W parafii poroninskiéj s wloscianie Tatarami zwani ktorzy maj byé potomkami zostatych tu z XIII ieku Niektórzy widza nawet dota d odmienne rysy w tych po tomkach mniemanych Tatarow 1 W okolicy znów Ludzi mierza niemieckie nazwy wiesniaków przypominaja nam owe na dania Cystersom prawa kolonizacyi o czém mówilismy wyzéj Sa siedztwo mieszkaáców tutejszych z Wçgrami a mianowicie z Orawiakami iz Spizanami wplywa téi wiele na ich mowç i obyczaj Do stroju nawet góralskiego przybywa w tych stro nach maty guzikami nasadzanyspencerek który na sposób wegier ski na madziar nos u pod hazug guniaj Kobiély do stroju swi tecznego uzywaja záítych butów i czerwonéj sukiennéj ba ranami lub liaami podbitéj ga

"

Czy mieszkańcy Poronina to Tatarzy z pochodzenia????
A może Rusini>
Jeden ze starszych słowniczków góralskich.

Rok 1852 -- miłosne obyczaje Podhalan

Podhalanie bardzo są rozwieźli; dwie są tego główne przyczyny,
fizyczna i moralna: gorąca krew i właściwe zwyczaje od niepamiętnych
trwające czasów. Przyjętą jest rzeczą między innemi, że chłopak
starający się o dziewczynę, przybywa do jej domu powszechnie
w sobole, i nie wchodzi drzwiami tylko oknem, a rano tai samą drogą
wychodzi od swej frajerki czyli kochanki. Zwyczaj ten mają Podhalanie
z graniczącemi Słowakami węgierskiemi. Odwiedziny te nie
są wcale uważane za coś nieprzyzwoitego lub nieobyczajnego, owszem
odbywają się z wiedzą rodziców, i jeżeli dom nie jest przestronny,
ustępują parze najlepszą izbę- Czaplowicz w swym obrazie Węgier
opisuje zupełnie podobny sposób zalecania się w Liptowie, i dodaje,
że mężatka, któraby dopiero w pierwszym lub drugim roku miała
potomstwo, wstydziłaby się niemało. Nie chcę rozbierać, jak dalece
to zdanie jest uzasadnione, ale tyle jest pewnego, że Podhalanie nie
są tak ściśli co do tego. Wtedy tylko się żenią, gdy nie zachodzą
wątpliwości, że ich potomstwo nie wygaśnie. Nie mają nawet za
złe, jeżeli narzeczona ma niewątpliwe zadatki poprzednich miłostek.
Wiele jest bardzo piosnek rozwiozłych, których nie ma'potrzeby
upowszechniać.

Źródło:
Biblioteka Warszawska 1852, 2, s. 125

Zagórzanie wg Wincentego Pola

8) Zagórzanie.
Wierzchowinę górnej Baby osiedli Zagórzanie. Siedziby ich
leżą w głębokiej kotlinie pomiędzy północnemi stokami Polskiego
Beskidu. Ztąd też czy się zbliżamy do ich posad od Tatrów
i Nowotarskiej doliny, czy od równin Wisły i Polskiego Beskidu
zawsze legły ich osady za górą, przeto bywają Zagórza-
naini nazywani. Od Górali Nowotarskich stanowią Zagórzanie
przechód do Babigórców, a wyłom Baby ponad górą Łubnią
i górą Lubogoszczem położony zamyka ich siedziby za biegiem
Raby na północy. Na południu tedy odgranicza ich siedziby
pasmo Gorca, od wschodu wielkie lesiste działy Niedźwiedzia,
które się od Gorca przeciągnęły do góry Mogielnicy i źró-
dłowisk rzeki Łososiny, a od zachodu odgranicza je płytki
lęg poprzeczny oddzielający obszar górnej Raby. od obszaru
Skawy.
Od rzeki Raby nazywają ich także niekiedy Rabczanami, albo
Góralami od Rabki, gdzie też rzeczywiście ich rodowość najwybitniejsze
przybiera cechy.
Wsie, które osiedli, są następujące: Sieniawa, Niedźwiedź,
Rdzawka, Bielanka, Raba wyższa, Panice, Konina, Rokiciny,
Habówka, Słone, Witów, Olszówka, Wielka Poręba, Rabka,
Zaryte, Zawada, Podobień, Mszana górna, Skomielna biała,
Raba niższa', Lubomierz, Łetowa, Wilczyce, Łastówka, Glisne,
Słomka, Mszana dolna, Jurków, Kasina, Kasinka, Łopuszna,
Węglówka, Stróża, Porąbka, Tymbark, Podłopień, Jasna, Dobra,
Gruszowice, Włastówka, Podrzecaki, Hyźówka, Zamieście.
---------------------------------------------------------------------
s. 122
Widać, jak się Podhale rozszerzyło na teren niegdyś "zagórzański".